बनवाटाकामारा

आज सकाळी ओवीबरोबर चंदरचा वॉट्स अॅप संवाद चालू होता. ती म्हणाली, “बाबा मी चहा बनवतेय” चंदर तिला म्हणाला, “तू असं म्हटलंस तर माधुरी पुरंदरे रागावतील. त्या बनविणे या क्रियापदाच्या विरोधात आहेत. अलीकडे लोक कशासाठीही बनविण्याचा उपयोग करतात असं त्या म्हणतात. मराठीत म्हणे चहा ठेवतात किंवा करतात. तर तू चहा ठेव किंवा कर.” यावर तिचं म्हणणं असं की सगळेच सगळ्यांना बनवतात बाबा आजकाल. तर मी तिला म्हटलं, “काही लोक चहा घाल म्हणतात, विदर्भात चहा मांडतात तर कोकणात चहा टाकतात. कोकणातली क्रियापदं तर फारच वेगळी. तिकडे चहा खातातही, पंखा किंवा दिवा लावतात, काढतात, कुणीतरी यायला होतो ( चंदर यायची वेळ झाली असं माझ्या सासूबाईम्हणतांना चंदर यायला झाला असं म्हटलं की माझ्या सासूबाई खिक्कन हसायला लागायच्या. त्या म्हणत आपल्याकडं म्हैस यायला होते म्हणजे म्हैस व्यायची वेळ जवळ येते.) प्रसिद्ध लेखक विलास सारंग यांनीही यावर काहीतरी लिहिलंय असं आठवतं. काही हिंसक लोक तर काहीही मारतात. ते चहा मारतात, कुणाला तरी मोबाईल मारतात, कशावर तरी सही मारतात. याशिवाय ते कुणाला फेकून मारणं, उचलून मारणं, बाण मारणं वगैरेही करीत असावेत असा दाट संशय आहे. तुम्ही काय काय मारता ते सांगा बरं का!

चहाची लज्जत

माझ्या वडीलांना स्वयंपाक येत असावा. पण मी कधी त्यांना स्वयंपाक करतांना पाहिलं नाही. स्वयंपाकघरात एक गोष्ट मात्र ते फार प्रेमाने करीत आणि त्यांनी ती तितक्याच प्रेमाने आम्हाला शिकवली. ती गोष्ट म्हणजे चहा. त्यांची अशी चहा करायची विशिष्ट पद्धत होती. ती अगदी पायरीपायरीने करावी लागे. आधी कपाने नीट मोजून चहासाठी पाणी घ्यायचं. ते उकळल्यावर त्यात चमच्याने मोजून साखर टाकायची. पाणी उकळून ती विरघळली की लगेच चमच्याने मोजून त्यात चहाची पूड टाकून लगेच आच बंद करून भांड्यावर झाकण ठेवायचं. दोन मिनिटं चहा मुरू द्यायचा. दूध वेगळं उकळून घ्यायचं मधल्या काळात. चहा मुरल्यावर आधी दूध गाळून घ्यायचं कपात. मग त्यावर गाळलेल्या चहाची गरम धार धरायची. कप भरला की मजेने चव घेत रिकामा करायचा. वडीलांना जाऊन तेवीस वर्ष झाली. पण माझ्या घरी अजूनही याच पद्धतीने चहा केला जातो.

त्यानंतर अर्थात मी बऱ्याच वेगवेगळ्या प्रकारचे चहा प्यायले. मुलामुळे ग्रीन टीचीही आवड लागली. मुंबईत चर्चगेट स्थानकाजवळच्या रेशम भवनमध्ये तळमजल्यावर टी हाऊस होतं. तिथे वेगवेगळ्या प्रकारचा चहा प्यायला तर मिळतच असे पण तिथे वेगवेगळ्या प्रकारची चहाची पूड विकतही मिळत असे. मॉरिशसला मात्र चहा पिणं नकोसं वाटे. कारण चहा फार पातळ असेच शिवाय त्यात व्हॅनिला टाकलेलं असे. पण दक्षिण आफ्रिकेतल्या केप टाऊनला मिळालेला रुई बोस चहा साखर, दूध न टाकताही फार छान लागे.

पण आजही वडीलांकडून जो चहा करायला शिकले तो प्यायल्यावरच चहा प्यायल्यासारखं वाटतं.

Photo by Mareefe on Pexels.com